Maskovací vzor Flecktarn Camouflage (GER)

Słowo „Flecktarn“ pochodzi z niemieckich słów „Fleck“ (plama, kropka, kółko, punkt, …) i „Tarnung“ (kamuflaż). Ten termin wprowadzili niemieccy projektanci w latach 70. podczas Bundeswehr Truppenversuch 76 (czyli testów na niemiecką mundur wojskowy w 1976 roku). Podczas całego wydarzenia przetestowano kilka typów i platform. Ostatecznie wybrano jednak jako uniwersalny element wyposażenia wojskowego dla Niemieckiej Armii wzór o nazwie „Flecktarnmuster“ („wzór kamuflażu z cętkami”). Paradoksalnie został on zatwierdzony „z góry” dopiero w roku 1989. Pewne dowody sugerują również, że oryginalny kamuflaż Flecktarn został zaprojektowany przez Marquardta i Schultza we współpracy z francuską firmą Texunion.

Wyraz „Flecktarn“ jest często błędnie zapisywany jako „Flectarn” lub „Flecktar” w niektórych kręgach, dlatego niektórzy wolą nazywać wszystkie jego pochodne „cętki”. Faktem jest jednak, że wzór kamuflażu serii Flecktarn został przyjęty przez wiele innych krajów oprócz Niemiec.

Niektórzy uważają, że wzory kamuflażu z rodziny Flecktarn mogły być inspirowane wzorem kamuflażu (Erbenmuster „grochowy kamuflaż” – z II wojny światowej). Jednak dostępnych jest niewiele dowodów potwierdzających te teorie. (A dokładniej – nie ma absolutnie żadnych).

Oryginalny niemiecki wzór kamuflażu „Flecktarn” jest pięciokolorowy i obejmuje czarny, czerwonobrązowy, ciemnozielony, średniozielony i mszysty zielony. Wersja pustynna (początkowo nazywana „Tropentarn”, ale później przechrzczona na „Wüstentarn”) została przedstawiona w 1993 roku i obejmuje trochę ciemnozielonego, czerwonobrązowego i żółte tło.

Jakie jest rozmieszczenie kolorów we wzorach kamuflażu „Flecktarn” i „pustynny Flecktarn”?

Rozmieszczenie kolorów dla standardowego Flecktarn jest następujące: 13,3% to czerń, 41,2% ciemna zieleń, 17,5% brąz, 8,9% jasna zieleń i 19,1% szarozielony.

W przypadku rozmieszczenia kolorów w pustynnym Flecktarn jest ono podobne do klasycznego, tyle że zamiast ciemnozielonego, jasnego zielonego i szarozielonego pojawia się odcień piaskowy / beżowy: tj. kolory są takie – 13,3% zieleń, 69,2% piaskowy beż i 17,5% brąz.

Jakie inne międzynarodowe i krajowe wersje wzorów kamuflażu „Flecktarn” i „pustynny Flecktarn” istnieją dzisiaj?

W tej kwestii warto wspomnieć na pierwszym miejscu Danię, która jako pierwsza przetestowała wariant tego wzoru (chodziło o wzór kamuflażu T/78) w 1978 roku. Później pojawiła się jeszcze finalna, poprawiona wersja (wtedy dotycząca wzoru kamuflażu T/84) w 1984 roku. Liczba kolorów w duńskiej wersji wzoru kamuflażu została zmniejszona z pięciu do trzech. Wersja typowo pustynna została wprowadzona w roku 2000.

Belgia również przez pewien okres wydawała własną wariację na temat oryginalnego wzoru kamuflażu Flecktarn z nieco zmienioną kolorystyką, około roku 1990, jako wersję przeznaczoną wyłącznie dla miejscowych komandosów sił powietrznych (tu, nieco nieoczekiwanie, rozumiani jako jednostki chroniące lotniska).

Chiny także wydały dwa wzory kamuflażu, które są oczywistymi kopiami legendarnego Flecktarnu. Pierwszy noszono głównie jako letni mundur treningowy. Drugi był dostępny dla niektórych jednostek przeznaczonych do działalności granicznej. Jak się okazuje, jest to bezpośrednia kopia, a nie wariacja, a w tym Chińczycy są doskonali. Drugi typ jest również pięciokolorowy, ale zawiera takie kolory: czarny, ciemnobrązowy, intensywnie czerwonobrązowy i oliwkowozielony na piaskowym tle. Wszystko to noszone jest głównie przez jednostki PLA w Tybecie i w ramach jurysdykcji wojskowej Pekinu.

Do produkcji klonów przyczyniła się również Polska. Wydała serię trzech kamuflaży i wzorów inspirowanych Flecktarnem. Były one noszone głównie przez specjalne jednostki narodowej policji oraz przy ochronie bezpieczeństwa wewnętrznego.

Szczegółowa historia wszystkich wzorów kamuflażu „Flecktarn” i „pustynny Flecktarn”

Jak już wiadomo, okres wzmożonego zainteresowania wzorami kamuflażu pojawił się w niemieckiej armii około połowy lat 70. i doprowadził do akcji „Bundeswehr Truppenversuch 76”, czyli konkursu na niemiecką mundur wojskowy z roku 1976. Ta praca następnie prowadziła do produkcji i czasami przyjęcia wielu wzorów kamuflażu, w tym typu „Sägezahnmuster” („wzór z ząbkami”), „Punktmuster” („kropkowany wzór kamuflażu”) i trzy warianty wzoru kamuflażu zwanego „Flecktarn”. Wszystkie trzy wzory kamuflażu Flecktarn były nazywane przez armię roboczo „Flecktarn A” (klein)/(„mały”), „Flecktarn B” (groß)/(„duży”) i „Flecktarn C” (Schattenmuster)/(„wzór cieniowy”). Jak już wiemy, wzór kamuflażu, który ostatecznie został wybrany jako najlepszy, to typ „Flecktarn B”, choć minęły lata, zanim Bundeswehr zdecydował się na jego wdrożenie.

Faktycznie, adopcja i implementacja ogólnego wzoru kamuflażu dla niemieckiej armii nie nastąpiła wcześniej niż w połowie lat 80., kiedy to „Flecktarnmuster” został oficjalnie przyjęty przez niemiecką armię jako standardowy kamuflaż. Na wzór niemieckiego kamuflażu „Flecktarn” od tej pory był postrzegany jako bardzo efektywny, co przełożyło się na to, że wpływał na projekty innych wzorów, które często opierały się na nim w mniejszym lub większym stopniu. To wpłynęło na powstanie wielu klonów w takich krajach jak Dania, Japonia, Polska, Chiny, Belgia itd. Niemcy dodatkowo wydały pustynną wersję wzoru kamuflażu Flecktarn i nadal jej używają (mimo szerokiego i wciąż rosnącego międzynarodowego zainteresowania wzorami kamuflażu cyfrowego w ostatnich latach).

Wraz ze wzrostem obecności Niemiec w różnych misjach międzynarodowych (zwykle tzw. „pokojowych”) od mniej więcej średnich lat 90., ponownie zapoczątkowało to zainteresowanie znanym niemieckim perfekcjonizmem i potrzebą zaprojektowania i rozpoczęcia korzystania z serii kamuflażu Flecktarn przeznaczonej głównie do obszarów tropikalnych i gorących. To doprowadziło do koniecznej adopcji kolejnego wzoru kamuflażu serii Flecktarn i kolejnej wersji „Fünf Farben Tarndruck der Bundeswehr” („pięciokolorowy kamuflaż dla Bundeswehry”). Ta aktywność była również czasami określana jako „Tropentarn”. Chodziło o kamuflaże drukowane na lżejszych tkaninach, które są bardziej praktyczne w bardzo gorących miejscach (ciągłe tropikalne czy gorące warunki pogodowe). Uniform tego typu został przyjęty w 2001 roku. Wzór kamuflażu na tej tkaninie był jedynie delikatną wariacją na już istniejące i sprawdzone kolory. Podsumowując, to tylko niewielka modyfikacja standardowego „Flecktarnmuster”.

Podążając za trendami wyznaczonymi przez swoich sojuszników z NATO (zwłaszcza oczywiście Wielką Brytanię i Francję), w 1993 roku Niemcy rozpoczęły testowanie pustynnych kamuflaży opartych na schemacie kolorystycznym swojego standardowego wydawanego Flecktarnu. Początkowo Niemcy nazywali to „Tropentarn” (czyli „tropikalny kamuflaż”), chociaż był to termin zdecydowanie nieoficjalny. Wczesna wersja zawierała rzadko rozmieszczoną ciemnozieloną oliwkową i czerwonawo-brązowe plamki na piaskowym tle. Kamuflaż skoncentrowany na suchych środowiskach był w fazie testowej w latach 1998-1999, do momentu pojawienia się pierwszej oficjalnej wersji pustynnej tego kamuflażu. Oficjalnie nazwano go „drei Farben Tarndruck der Bundeswehr” („trójkolorowy kamuflaż dla Bundeswehry”), aczkolwiek zazwyczaj mówi się o nim jako „Wüstentarndruck” (czyli „kamuflaż pustynny”) lub „Desert Flecktarn pattern” (w anglojęzycznych częściach świata). Mimo że pojawiły się w ciągu lat liczne plotki dotyczące istnienia w tym czasie dwóch wersji pustynnego wzoru kamuflażu, źródła bezpośrednio z Niemiec sygnalizują, że to technicznie nieprawda. Chociaż wczesne wersje testowe (z lat 1993-1999) mogły mieć nieco inne kolory, oficjalna wersja z 1999 roku jest całkowicie ustandaryzowana. Często dochodzi również do tego, że przy praniu tego wzoru kamuflażu z innym rodzajem prania, kolory mogą się trochę zmienić. Tak czy inaczej, trójkolorowy pustynny typ jest standardowym sprzętem dla wszystkich niemieckich sił zbrojnych przygotowujących się do działania w długoterminowych pobytach na pustyniach / w suchych gorących miejscach. Z designu wynika również, że poza piaskiem zakłada się także umiarkowaną roślinność.

Jest jednak również faktem, że pewne jednostki niemieckiej armii już przyjęły (tak jak inne podobne jednostki na świecie), zwłaszcza mówimy tu o „Kommando Spezialkräfte” (KSK), jako swoje nieco z serii Multicam.

Bardzo nieoczekiwanie, pod koniec roku 2015 ogłoszono, że Bundeswehr wprowadzi dwa kolejne zupełnie nowe wzory kamuflażu oparte na serii „flecktarn”. Było to uzupełnienie brakujących elementów: tzn. wzór kamuflażu, który jest przeznaczony do warunków śnieżnych / lodowych i arktycznych oraz miał to być uniwersalny kamuflaż przeznaczony dla niemieckiej armii, któż wyruszający na misję światową / umieszczany poza Niemcami. Badania na ten temat zaczęły się mniej więcej w 2012 roku, nadzorowane przez ludzi z „Wehrwissenschaftliche Institut für Werk- und Betriebsstoffe der Bundeswehr (WIWeB)” (można to przetłumaczyć jako: „Republikański Instytut Materiałowy i Zaopatrzeniowy dla Armii”). Nowy typ nosi nazwę „Multitarn”, ponieważ było oczywiste, że to będzie wielozadaniowy wzór kamuflażu. Nowy typ ma takie barwy: jasna zieleń, ciemna zieleń, brąz, beż, szarość i brudna biel. Jest to design oparty z grubsza na standardowym wzorze „standard BW flecktarn”. I będzie początkowo dostępny tylko dla tej sekcji armii niemieckiej, która odpowiada za specjalne operacje we wszystkich formach (KSK). Mamy nadzieję, że z czasem rozszerzy się to na zwykłe oddziały, ponieważ oferuje jedną bardzo atrakcyjną funkcję: Multitarn jest bardziej skuteczny niż inne typy tej serii w maskowaniu przed noktowizorami.

Gdzie jeszcze pojawiały się wzory kamuflażu „Flecktarn” i „pustynny Flecktarn”?

Inny wzór kamuflażu testowany w ramach „Truppenversuch 76” to wzór zwany „Punktmuster” czyli „wzór kropkowy”. W kilku aspektach jest on dość podobny do rodziny Flecktarn, ale ma w przeciwieństwie do nich kropki znacznie mniejsze i bardziej skoncentrowane.

A tutaj mamy eksperymentalną wariację na temat „Desert Flecktarn”, ta jednak ma nieco inną paletę kolorów w porównaniu do standardowej. Jak się wydaje, dotyczy to tylko rynków komercyjnych, a nie armii.