Posiadanie dobrej pierwszej warstwy odzieży to podstawa! Bielizna funkcyjna, czyli termoaktywna, utrzyma Cię w suchości i cieple, niezależnie od tego, co robisz i gdzie jesteś. Nie jest przeznaczona wyłącznie na zimę. Można z niej korzystać przez cały rok, obejmując szeroki zakres aktywności. Niestety, nie ma uniwersalnego elementu, który nadawałby się do wszystkiego. Dlatego należy wybrać taki, który będzie jak najlepiej spełniać Twoje potrzeby. W tym artykule przedstawimy podstawowe kryteria wyboru oraz kilka aktualnych modeli z oferty Rigad!

Bieliznę funkcyjną można używać o każdej porze roku, a dzięki niej można uprawiać szeroki zakres aktywności. Uniwersalny element odpowiedni na wszystko prawdopodobnie nie istnieje.
Głównym zadaniem pierwszej warstwy, która jest noszona bezpośrednio na ciele, jest utrzymanie cię w suchości. Bielizna funkcyjna musi efektywnie odprowadzać wilgoć od ciała i przekazywać ją do drugiej warstwy (np. funkcyjnej bluzy, która poradzi sobie dalej z wilgocią). Kluczowymi właściwościami są zatem oddychalność i izolacja cieplna, czyli zdolność do utrzymania ciepła ciała.
Dobra bielizna funkcyjna musi idealnie pasować i przylegać do ciała tak, aby nie była za ciasna. Wyjątkiem jest kompresyjna bielizna funkcyjna, której celem jest wspomaganie krążenia i przyspieszenie regeneracji. W każdym przypadku bielizna nie powinna nigdzie uciskać, dusić ani w żaden sposób ograniczać zakresu ruchu. Innymi słowy, musi być wygodna do noszenia przez cały dzień (a często nawet przez kilka dni).
Wskazówka: Kiedy będziesz przymierzać bieliznę, wykonaj w niej te same ruchy, które będziesz robić podczas aktywności w „realnych warunkach”. Tylko wtedy dowiesz się, czy bielizna zapewni ci potrzebny zakres ruchu.
Zanim przystąpisz do wyboru konkretnych elementów odzieży funkcyjnej, spróbuj najpierw wyjaśnić:
Jeśli Twoim priorytetem jest intensywna aktywność fizyczna lub sport wyczynowy, szukaj odzieży, która jest przede wszystkim oddychająca, dobrze odprowadza pot od ciała i szybko schnie. Przy aktywnościach outdoorowych o spokojniejszym charakterze szukaj komfortu, a w zimnej pogodzie jakościowej izolacji.
Podobnie jest z ubraniami na różne temperatury. Na gorącą pogodę wybierzesz lżejszą i bardziej przewiewną odzież niż na zimę, gdzie wolisz wyższą gramaturę i izolację termiczną.

Wybieraj bieliznę funkcyjną zgodnie z aktywnościami, które będziesz w niej wykonywać, oraz zgodnie z warunkami, w jakich ją założysz.
Właściwości odzieży zależą od wielu czynników, przy wyborze można orientacyjnie kierować się również gramaturą materiału:
W ofercie sklepów często spotykacie się z pojęciami „bielizna funkcyjna” i „bielizna termiczna”. Czy jest między nimi różnica? W zasadzie nie. Gdy przy produkcie pojawia się termin bielizna funkcyjna, zazwyczaj podkreśla się jej zdolność do efektywnego odprowadzania wilgoci od ciała. Natomiast w przypadku pojęcia bielizna termiczna główny nacisk kładzie się na izolację termiczną, czyli umiejętność utrzymania temperatury ciała - między innymi dzięki efektywnemu odprowadzaniu wilgoci. Zatem mówimy o tym samym, tylko z innej perspektywy.
Dlatego, mimo że producenci i sprzedawcy często podają, że bielizna funkcyjna jest przeznaczona na lato, a termo pasuje na zimę, nie należy brać tego podziału dosłownie. Pojęcie „termo” w ścisłym tego słowa znaczeniu nie oznacza ciepłej bielizny, ale bieliznę z właściwościami termoregulacyjnymi. Przy podziale na letnią i zimową różnica polega przede wszystkim na gramaturze oraz na tym, czy bielizna jest ocieplana, czy nie. Ocieplana bielizna ma na wewnętrznej stronie warstwę z meszkiem.

Wybór odpowiedniej pierwszej warstwy to dopiero początek. Nawet najlepszą koszulkę funkcyjną "zabijesz", jeśli założysz na nią warstwy "niefunkcyjne".
Kolejnym kluczowym czynnikiem jest materiał. Faktem jest, że ten „jeden prawdziwy” materiał nie istnieje. Każdy ma swoje zalety i wady, dużą rolę odgrywa również jakość, gramatura i ogólne wykonanie.
Bawełna
Stara dobra bawełna jest wprawdzie bardzo popularna i wygodna do noszenia, jednak nie ma dobrych właściwości funkcjonalnych. Bawełna dobrze wchłania wilgoć, ale jej wadą jest to, że jej skutecznie nie odprowadza. Gdy się spocisz, będziesz „kąpać się we własnym sosie”. Można jednak po nią sięgnąć w połączeniu z innymi materiałami. Możesz również wypróbować inne naturalne materiały, takie jak na przykład znacznie wygodniejszy bambus.
Merino
Wiele osób myli pojęcia „wełna” i „merino”. Merino to wełna, ale nie każda wełna to merino. Włókna wełny merino są znacznie delikatniejsze niż zwykła wełna i nie gryzą, dlatego bielizna merino jest odpowiednia nawet dla wrażliwej skóry. Jakie są inne zalety? Wełna merino dobrze odprowadza wilgoć z ciała, dość szybko schnie i jest przewiewna. Będzie cię grzać, nawet gdy nasiąknie.
Merino ma zdolność regulacji temperatury ciała – w upale chłodzi, a w zimie grzeje (oczywiście przy odpowiednio dobranej gramaturze). Jest hipoalergiczne, odporne na promieniowanie UV i naturalnie antybakteryjne – zapobiega powstawaniu zapachów i nadaje się do noszenia przez kilka dni. Wadą odzieży z wełny merynosów może być niższa trwałość kształtu i odporność mechaniczna.
Syntetyczna bielizna funkcyjna jest najczęściej wytwarzana z poliestru, nylonu i ich różnych kombinacji i domieszek, jak np. elastan. U różnych producentów można znaleźć różne nazwy zastrzeżonych materiałów, większość z nich jest jednak na podobnej zasadzie.
Główną zaletą syntetyki jest to, że w przeciwieństwie do bawełny nie wchłania wilgoci, a ponadto jest bardziej wytrzymała, odporna na ścieranie i bardziej elastyczna. W porównaniu z wełną lub bawełną ma niższą wagę i często szybciej schnie. Lekko chłodzi i nadaje się bardziej do aktywności, przy których się pocisz. Ogólną wadą tego materiału jest to, że może wydzielać nieprzyjemny zapach, ale nie zawsze to się dzieje (nieraz skutecznie zapobiega temu dodatek srebra). Uwaga – syntetyki są łatwopalne, więc przy ognisku istnieje realne ryzyko zapłonu.
Materiały mieszane łączące wełnę merynosów i syntetyki łączą zalety obu materiałów i jednocześnie eliminują ich wady. Taki materiał jest zazwyczaj oddychający, szybko schnie, dobrze odprowadza wilgoć i jest bardziej odporny mechanicznie. Przykładem z naszej oferty jest np. materiał Primino (50% merino, 25% poliester, 25% primaloft).

Kołnierzyk powinien mieć taką wysokość i kształt, aby dobrze pasował. Na końcu zamka szukaj tzw. chinguard, który zapobiegnie przycięciu zarostu podczas zapinania.
Nawet najlepsza bielizna cię nie uratuje, jeśli nie połączysz jej prawidłowo z innymi warstwami funkcyjnymi. Dlatego nigdy nie zapominaj o zasadach warstwowania.

Przelotki na kciuki są praktyczne. Jeśli jednak połączysz więcej funkcjonalnych warstw i każda z nich będzie miała swoje przelotki na rękawie, mogą zacząć przeszkadzać.
Jeśli ekstremalne środowisko to Twój drugi dom, jesteś we właściwym miejscu. Funkcjonalna koszulka Expedition została stworzona dla takich warunków i przeszła już kilka wypraw – miał ją na sobie m.in. Aleksander Gamme podczas swojej solo podróży na biegun południowy. Dwuwarstwowy materiał zapewnia ponadstandardowy komfort termiczny. Wewnętrzna warstwa ze 100% wełny merynosów z funkcją Aquadukt błyskawicznie odprowadza pot, a zewnętrzna warstwa wzmocniona domieszką poliamidu równie szybko odparowuje tę wilgoć. Obie warstwy doskonale izolują ciepło.
Aby funkcjonalna koszulka sprawdziła się podczas ruchu, sportu, na mrozie i wietrze, nie wystarczy tylko wysokiej jakości materiał. Ważny jest również odpowiednio zaprojektowany krój, który nigdzie nie uciska i nie ogranicza ruchów. Koszulka Expedition jest elastyczna, ma anatomiczną konstrukcję, rękawy raglanowe dla maksymalnego zakresu ruchu rąk, podwójne mankiety dla lepszej stabilności kształtu, wydłużony tył i stójkę z zamkiem do szyi. Dzięki płaskim szwom będzie wygodna nawet z ciężkim plecakiem na plecach.
Polarne ekspedycje
Norweska firma Devold produkuje odzież z najlepszej wełny merynosów od ponad 170 lat. Wełniana bielizna, swetry i akcesoria, które pierwotnie nosili norwescy rybacy pracujący dzień po dniu w ekstremalnych warunkach, stały się sławne w XIX i na początku XX wieku dzięki ikonowm przygodowych polarnych ekspedycji, takim jak Roald Amundsen i Fridtjof Nansen. Od tego czasu odzież Devold regularnie pojawia się na wyprawach. Nosiła ją np. Liv Arnesen, która w 1994 roku jako pierwsza kobieta odbyła udaną samotną podróż na biegun południowy, albo Aleksander Gamme, który w 2011 roku dotarł sam na biegun południowy i stamtąd z powrotem na wybrzeże.

Norweski poszukiwacz przygód Aleksander Gamme nosi Devold. Tej bielizny użył także podczas swojej samotnej wyprawy na biegun południowy.
Podczas wypraw w mroźnej pogodzie nie można zapominać o stopach. Kalesony Expedition Merino 235 tworzą komplet z funkcjonalną koszulką o tej samej nazwie, która jest przeznaczona do ekstremalnych warunków. Wysokiej jakości wełna merynosów z technologią Aquadukt zapewnia szybkie odprowadzanie wilgoci z ciała i utrzymuje optymalną oddychalność. Dwuwarstwowy materiał zapewnia komfort termiczny. A jaka jest kolejna zaleta wełny merynosów? Jest naturalnie hipoalergiczna, antybakteryjna i nie śmierdzi.
Owce merynosów
Najdelikatniejszą i najbardziej puszystą wełnę mogą zaoferować tylko owce rasy Merino. Nie są one jednak żadnymi delikatnymi istotami. Te niezwykłe owce radzą sobie z ekstremalnymi mrozami w górach i gorącym latem, a to wszystko dzięki ich doskonałej wełnie. Starożytna rasa Merino prawdopodobnie pochodzi z północnej Afryki, skąd w średniowieczu dotarła do Hiszpanii. Hiszpanie ściśle strzegli tego skarbu, stada były własnością króla i owiec nie można było eksportować. Dopiero w XVIII wieku udało się przemycić kilka sztuk do Europy, a potem dalej do Australii. Dziś są hodowane na całym świecie, ale najwyższej jakości wełna pochodzi zazwyczaj z Australii i Nowej Zelandii.
Ogrzeje Cię od wiosny do jesieni, a jednocześnie będzie doskonale pasować. Koszulka Thermo Zip Neck Dart służy jako pierwsza warstwa zimą lub jako samodzielna warstwa w cieplejszych porach roku. Ta lekka i jednocześnie ciepła koszulka jest uszyta z materiału APEX THERMO ECO, który jest przyjemnie miękki.
Całościowemu uczuciu komfortu sprzyja także lekko czesana wewnętrzna strona, płaskie szwy i niski profil kołnierza z zamkiem YKK osłoniętym patką. Dzięki antybakteryjnej obróbce POLYGIENE, która neutralizuje zapach, koszulka nadaje się również do wielodniowego użytkowania.
S Montane do ekstremów
Funkcyjną odzież Montane noszą m.in. członkowie Brytyjskiego Antarktycznego Instytutu Badawczego, który prowadzi szeroko zakrojone badania na Antarktydzie i w Arktyce, oraz zespoły ratownicze brytyjskiej służby górskiej. Montane organizuje również serię ekstremalnych wyścigów ekspedycyjnych Montane Spine Expedition Races, które należą do najtrudniejszych wyścigów na świecie i doskonale sprawdzają kondycję oraz umiejętności outdoorowe wszystkich uczestników.
Oto kolejny przedstawiciel odzieży funkcjonalnej z wysokiej jakości syntetyków. Ma niską wagę, wysoką oddychalność i skutecznie odprowadza pot. Szyję chroni golf z zamkiem błyskawicznym do środka klatki piersiowej, a ręce mają nieco przedłużone końce rękawów z otworami na kciuki. Płaskie szwy są standardem. Koszulka LVL 2 jest wykonana z poliestru z domieszką elastanu.
Helikon-Tex ma wiele twarzy
Polska firma Helikon-Tex oferuje kilka linii produktów, z których każda jest zaprojektowana do konkretnego celu. Wszystkie te linie są wzajemnie kompatybilne i można je łączyć. Należą do nich seria Bushcraft Line pełna gadżetów dla miłośników przyrody, Medical Line z apteczkami do różnych zastosowań, designerska Morale Line, outdoorowa Outback Line, taktyczna Patrol Line, Range Line dla strzelców, klasyczna Surplus Line oraz „Low Profile” Urban Line do miasta.

