Mróz to nie wymówka: Higiena osobista w zimowym plenerze

Przygody w zimowej przyrodzie mają swój wyjątkowy urok. Jak jednak utrzymać higienę osobistą podczas wielodniowej wyprawy bez dostępu do ciepłej wody? Mroźne temperatury stawiają specjalne wymagania w pielęgnacji ciała – pod warstwami ubrań gromadzi się pot, a skóra się wysusza. Czy jednak higiena zimą jest naprawdę tak ważna, czy pot i zapach po prostu chowają się pod wszystkimi tymi warstwami odzieży? W tym artykule przedstawiamy praktyczne wskazówki, jak zachować czystość, zdrowie i komfort podczas zimowych aktywności na świeżym powietrzu, nie obciążając przy tym przyrody.

Podczas aktywności na świeżym powietrzu ważne jest zachowanie pewnego komfortu, inaczej szybko się znudzisz. Dotyczy to również higieny osobistej. Oczywiście w zimowej dziczy nie możesz codziennie liczyć na gorącą kąpiel, a nawet na idealną czystość i świeżość. Jednocześnie możemy cię zapewnić, że przy minimalnym wysiłku nie musisz po kilku dniach na zewnątrz w mroźnej pogodzie stać się nieprzyjemnym dla siebie i dla otoczenia. Niezależnie od tego niedostateczna higiena może prowadzić do problemów zdrowotnych.

Nawet w zimowej dziczy przestrzeganie podstawowej higieny ma swoje znaczenie. Przede wszystkim chodzi o zdrowie.

Specyfika higieny w warunkach zimowych

Podczas aktywności w chłodnej pogodzie można na chwilę zapomnieć o procesach fizjologicznych, ale to nie oznacza, że ich unikniemy. Ze względu na warstwowe ubranie i intensywny ruch ciało dalej będzie się pocić, i to dość intensywnie. I choć funkcjonalny skład i oddychalność materiałów twojej odzieży outdoorowej mogą być doskonałe, to jednak pewna kondensacja będzie się pojawiać.

Mroźna pogoda jednocześnie zwiększa ryzyko odmrożeń i wysuszenia skóry, dlatego dbanie o siebie jest kluczowe. Podczas dłuższego pobytu na zewnątrz nawilżające kremy powinni używać nawet mężczyźni - a nawet ci, którzy zwykle takimi rzeczami gardzą. Komplikującym czynnikiem jest jednak ograniczony dostęp do wody i nawodnienia, mimo że na zewnątrz życiodajnych płynów w różnych stanach skupienia jest dość dużo.

Wskazówka: Gdzie znaleźć najbardziej mroźną pogodę w Czechach? Dowiesz się z artykułu Kam za největšími mrazy v ČR?

Dlaczego higiena jest ważna także zimą?

Chłodna pogoda nie blokuje zanieczyszczeń ani bakterii. Niezależnie od pogody, Twoje ciało nie tylko wydziela pot, ale pozbywa się martwych komórek skóry i natłuszcza się. Ze względu na te czynniki ważne jest przestrzeganie regularnej higieny również zimą. W przeciwnym razie można się spodziewać dyskomfortu, wysypek lub w gorszym przypadku infekcji.

Ryzyko związane z niewłaściwą higieną

Chociaż niektórzy z nas mogą mieć tendencję do zaniedbywania higieny zimą, ważne jest, aby zdawać sobie sprawę, że złej higienie towarzyszą pewne ryzyka. Pocenie się, tarcie i niedostateczne mycie mogą prowadzić do powstawania wysypek, odparzeń, otarć lub grzybic.

Przy niewystarczającym myciu rąk mogą wystąpić pewne infekcje, których skutkiem mogą być nudności, biegunki i wymioty. Zwłaszcza podczas zimowych wypraw stanowi to poważną komplikację.

No a jeśli swojej skóry nie będziesz odpowiednio nawilżać, może ci pękać skóra, zwłaszcza na rękach i nogach. Sucha skóra na twarzy oznacza w krótkim okresie większy dyskomfort, a w dłuższej perspektywie szybsze starzenie się skóry.

Nawet na wymagające zimowe wyprawy nie zapomnij zabrać ze sobą swojej osobistej higieny.

Higiena osobista podczas zimowych wypraw

Mycie rąk

Przede wszystkim należy utrzymywać w czystości swoje ręce i paznokcie. Aby nie marznąć niepotrzebnie, warto spakować żel dezynfekujący na drogę. Ewentualnie wilgotne chusteczki (których jednak nie zostawiajcie w otwartej przestrzeni; zawsze zabierajcie je do domu i wyrzućcie do odpadów komunalnych). Właściwe jest także przegotowanie wody lub śniegu do mycia (nie tylko) rąk. Mając czyste ręce, zmniejszycie ryzyko ewentualnych infekcji.

Sam śnieg nie pomoże ci w myciu rąk. Może usunąć widoczne zabrudzenia, ale nie usunie bakterii tak, jak zrobiłaby to ciepła woda z mydłem. Jeśli masz możliwość, można roztopić śnieg na przykład w menażce i podgrzać. Ale jeśli chodzi o jakiekolwiek mydła, żele pod prysznic czy szampony, ważne jest, aby zachować szacunek dla natury i zaopatrywać się wyłącznie w biodegradowalne środki (jeśli jest to w danym momencie możliwe).

Polecany produkt

Specjalne mydło w płynie do rąk, ciała i włosów Military Soap®

od 12,32 złW magazynie

Pokaż szczegóły

Oczyszczanie twarzy i ciała

Również przy oczyszczaniu twarzy i ciała masz zimą dość ograniczone możliwości. Używaj suchych szamponów i chusteczek, a przy dłuższym pobycie na zewnątrz także nawilżających kremów do twarzy. Długi pobyt na mrozie wysusza bowiem skórę i przyspiesza powstawanie zmarszczek. Coś, czego nikt z nas prawdopodobnie nie chce.

Dbaj także o swoje stopy i ręce, aby zapewnić sobie profilaktykę grzybicy i odmrożeń. Spocone kończyny przynajmniej wieczorem po chodzeniu przetrzyj wilgotną chusteczką. Włosy można umyć suchym szamponem.

Szczotkowanie zębów

Nawet w podróży nie należy zapominać o higienie jamy ustnej. Jednak w zimie ma ona swoje specyfiki. Można myć zęby tylko bez bieżącej wody, ponieważ podczas biwakowania lub spania w schronisku turystycznym po prostu nie będziecie mieć do niej dostępu. Dlatego o tym pamiętajcie, pakując termos, butelkę lub bukłak na wodę, a ilość wody zużytej na mycie zębów doliczcie do swojego zwykłego zużycia. Jeśli na zewnątrz jest śnieg, macie szczęście, można go znów rozpuścić i umyć zęby z jego pomocą.

Higiena odzieży i wyposażenia

Obszar higieny nie obejmuje tylko osobistej części, ale także dbanie o swoje ubrania i wyposażenie. Z powodu kondensacji wody należy każego wieczoru wysuszyć ubrania, które będą potrzebne następnego dnia. Najlepiej osiągnąć to rozpalając ogień. Zwłaszcza materiały syntetyczne trzymajcie w rozsądnej odległości od ognia, aby nie doszło do ich zapłonu czy innego uszkodzenia ogniem. Swoje ubrania również regularnie wietrzcie.

Z ubrań najbardziej podatna na zabrudzenia jest nie zewnętrzna warstwa (chyba że na zewnątrz jest błoto), ale warstwa chłonąca, czyli bielizna termoaktywna. Nieświeża bielizna termoaktywna nie jest ani reprezentatywna, ani zdrowa. Dlatego na kilkudniowe aktywności rekomendujemy wełnę merynosów, która ma naturalne właściwości antybakteryjne i nie zaczyna tak łatwo pachnąć jak inne materiały. No i mogą się przydać skarpetki z dodatkiem aktywnego srebra, którego wpływ jest podobny.

Powinniście również dbać o śpiwór, już choćby dlatego, że nie powinien być prany tak często. I także dlatego, abyście mogli spać w czystym również kolejnej nocy. Nie wchodźcie do śpiwora w butach i podczas snu miejcie na sobie bieliznę termoaktywną z długimi rękawami i nogawkami, aby nie pocić się bezpośrednio do podszewki śpiwora. Jeśli to możliwe, spakujcie na wyjazd wkładkę do śpiwora, którą znacznie łatwiej się pierze, a jednocześnie zimą docenicie, że jest w stanie nieco zwiększyć komfort cieplny.

TIP: Nie wiesz, jak wybrać wkładkę do śpiwora? Doradzimy ci w jednym z naszych wcześniejszych artykułów.

Higiena toaletowa

Nawet w zimowym lesie czasami trzeba zrealizować pewne potrzeby fizjologiczne. Z małą potrzebą jest to prostsze, chociaż nie zawsze mamy ochotę rozpinać spodnie w mroźną pogodę. Ale co w innych przypadkach? Zimą trudniej jest znaleźć miejsce do załatwienia potrzeby. Jeśli ziemia nie jest całkowicie zamarznięta, wystarczy wykopać w niej dziurę o głębokości 15 do 20 cm i tam załatwić potrzebę.

Kiedykolwiek to możliwe, postaraj się załatwiać potrzeby w schronisku górskim lub w latrynie schroniska turystycznego. Innymi słowy, wykorzystaj istniejące urządzenia i nie twórz niepotrzebnie dodatkowych. Jednak jeżeli korzystasz z własnoręcznie wykopanego miejsca, to przemyśl, gdzie wyrzucić papier toaletowy. Jego strzępy w różnym stadium rozkładu wokół szlaków turystycznych zdecydowanie nie wyglądają estetycznie. Najlepiej jest go po użyciu spalić (oczywiście, jeśli w danym środowisku rozpalenie ognia jest możliwe).

W przypadku kobiecej higieny, korzystanie z kubeczków menstruacyjnych jest odpowiednie, gdyż nie generują one odpadów. W przypadku używanych podpasek i tamponów obowiązuje ta sama zasada co dla papieru toaletowego – nie wyrzucać do przyrody! W takiej sytuacji spakuj na drogę zamykane torebki, do których po użyciu włożysz środki higieniczne i przy najbliższej okazji wyrzucisz do odpadów komunalnych.

Jeśli to możliwe, używaj biodegradowalnych środków i wszystkie "odpadki" zabierz ze sobą z powrotem do cywilizacji.

Co zabrać ze sobą do higieny na zimową wędrówkę

Możemy szybko podsumować, jakie wyposażenie higieniczne spakować na zimową wędrówkę. Na pewno nie zapomnijcie o żelu dezynfekującym do rąk, dzięki któremu można utrzymać czystość rąk nawet bez wody. W rzeczywistości to wyposażenie jest przydatne nie tylko zimą i nie tylko podczas wędrówek, ale praktycznie wszędzie. Następnie spakujcie chusteczki nawilżane (te, które są przeznaczone do czyszczenia ciała, a nie powierzchni w domu), suchy szampon i krem nawilżający do rąk i twarzy.

No i prawdopodobnie nie musimy przypominać o zapasowej bieliźnie i skarpetkach, ponieważ tylko ich regularna wymiana pomoże zapobiec problemom skórnym.

Podsumowując

Podstawowa higiena jest konieczna również w warunkach zimowych – nawet jeśli w tych warunkach nie zawsze mamy na to ochotę. Trzeba jednak dbać o to, aby realizacja naszej higieny nie miała, o ile to możliwe, niekorzystnego wpływu na środowisko. Pielęgnacja stóp i rąk jest zimą kluczowa dla zapobiegania odmrożeniom i grzybicom.

Dla krótkich jednodniowych wycieczek wystarczą podstawowe artykuły higieniczne (żel dezynfekujący, chusteczki nawilżane). Na weekendowe wędrówki warto zabrać ze sobą więcej zapasowego ubrania, worki higieniczne na odpady oraz odpowiednie produkty do pielęgnacji skóry. Podczas wieloetapowych ekspedycji konieczna jest systematyczna troska o siebie i swoje ubranie/wyposażenie, właściwe przechowywanie odpadów oraz dostosowanie nawyków higienicznych do otaczających warunków.

Chociaż warunki są trudne, podstawowa higiena jest ważna dla twojego zdrowia i komfortu. Nawyki higieniczne w przyrodzie chronią nie tylko jednostki, ale także ekosystem. Dobrą wiadomością jest to, że jeśli odpowiednio wszystko zaplanujesz, możesz zimą utrzymać wystarczającą higienę bez nadmiernego obciążenia ekwipunku.